Erkeklerde İdrar Yolu Enfeksiyonlarından Korunma Yolları

Erkekte idrar yolu enfeksiyonu neden farklı değerlendirilir?

İdrar yolu enfeksiyonu, idrar yollarına yerleşen bakterilerin yol açtığı iltihabi tablodur. Kadınlarda sık görülür ve çoğu olguda basit kabul edilir.

Erkeklerde durum farklıdır. Üretranın uzun olması bakterinin mesaneye ulaşmasını güçleştirir. Bu yüzden erkekte görülen enfeksiyon çoğunlukla "komplike" sayılır: yalnızca enfeksiyonu tedavi etmek yeterli görülmez, onu kolaylaştıran nedenin de araştırılması gerekir.

En sık karşılaşılan kolaylaştırıcı etkenler şunlardır:

• İyi huylu prostat büyümesine bağlı olarak mesanenin tam boşalamaması
• Üriner sistem taşı
• Üretra darlığı
• Diyabet ve bağışıklığı etkileyen durumlar
• Sonda kullanımı ya da yakın zamanda geçirilmiş üriner girişim
• Kronik prostatit

Bu nedenle erkekte tekrarlayan enfeksiyon, yalnızca antibiyotikle yönetilecek bir durum olarak görülmez.

Günlük alışkanlıklarla alınabilecek önlemler

Aşağıdaki önlemler risk taşımaz ve çoğu hastada uygulanabilir.

Sıvı alımı. Yeterli sıvı, idrar akışını artırarak bakterinin mesanede tutunmasını güçleştirir. Pratik gösterge idrarın gün boyu açık renkte kalmasıdır. Kalp veya böbrek yetmezliği olanlarda hedefi hekim belirler.

İdrarı biriktirmemek. Uzun süre idrarı tutmak, bakterinin çoğalması için zaman kazandırır. Hissedildiğinde işemek basit ama etkili bir önlemdir.

Mesaneyi tam boşaltmak. Acele etmeden işemek ve işeme sonunda kalan idrarı boşaltmaya özen göstermek önemlidir. Akımda incelme ya da tam boşalmama hissi varsa bu bir prostat değerlendirmesi gerekçesidir.

Cinsel ilişki sonrası işemek. Üretraya ulaşan bakterilerin atılmasını kolaylaştırır.

Bağırsak düzeni. Kabızlık mesane üzerinde baskı yapar ve tam boşalmayı güçleştirir.

Hijyen. Genital bölgenin temiz ve kuru tutulması; sünnetsiz erkeklerde sünnet derisinin altının düzenli temizlenmesi önerilir.

Kan şekeri kontrolü. Diyabeti olan hastalarda kan şekerinin düzenlenmesi enfeksiyon sıklığını azaltır.

Kızılcık ürünleri ve çeşitli takviyeler sık gündeme gelir. Bu ürünlerin kanıt düzeyi sınırlıdır ve antibiyotik tedavisinin yerine geçmez. Kullanılacak her ürün hekime bildirilmelidir.

Tekrarlayan enfeksiyonda izlenen yol

Bir yıl içinde iki veya daha fazla enfeksiyon geçiren erkekte değerlendirme genişletilir. Burada amaç enfeksiyonu tekrar tedavi etmek değil, tekrarlamanın nedenini bulmaktır.

İlk adım idrar kültürüdür; hangi bakterinin etken olduğu ve hangi antibiyotiğe duyarlı olduğu böyle belirlenir. Kültür alınmadan başlanan tedaviler direnç gelişimine katkı verir.

Muayenenin nasıl ilerlediği ve hangi adımları içerdiği üroloji muayenesi rehberinde anlatılır. Ardından boşaltımı engelleyen bir neden araştırılır. İşeme sonrası mesanede kalan idrar ultrasonla ölçülür. Prostat değerlendirilir. Gerekli görülen durumlarda üriner sistem görüntülemesi ve üroflowmetri planlanır.

Altta yatan neden düzeltilmeden yapılan tedaviler geçici kalır. Örneğin prostat büyümesine bağlı boşaltım sorunu varsa, asıl hedef odur.

Prostat kaynaklı bir neden düşünülüyorsa prostat hastalıkları bölümüne, taş şüphesi varsa taş hastalıkları bölümüne bakabilirsiniz. Belirtiler ve hangi bölüme başvurulacağı idrar yolu enfeksiyonu rehberinde ayrıca anlatılır.

Antibiyotik kullanımında dikkat edilmesi gerekenler

Antibiyotik, idrar yolu enfeksiyonunda temel tedavidir; ancak yanlış kullanımı tekrarlamayı kolaylaştırır.

Şikâyet geçtiği için tedaviyi yarıda bırakmak en sık yapılan hatadır. Enfeksiyon tam temizlenmez ve kısa süre sonra yeniden ortaya çıkar.

Evde kalan ilaçla kendi kendine tedavi de yaygındır. Etken bakteri ve duyarlılık bilinmeden kullanılan antibiyotik hem işe yaramayabilir hem de kültür sonucunu bozarak doğru tedaviyi geciktirir.

Tedavi sonrası kontrol kültürü, hekimin uygun gördüğü durumlarda istenir.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Aşağıdaki durumlarda değerlendirme ertelenmemelidir:

• İdrar yaparken yanmanın ateşle birlikte olması
• Yan ağrısı, titreme ve genel durum bozukluğu
• İdrarda kan görülmesi
• İdrar yapamama ya da damla damla gelme
• Bir yıl içinde iki veya daha fazla enfeksiyon geçirilmesi
• Testiste ağrı ve şişlik

Ateşin yan ağrısına eşlik etmesi böbreğe ulaşmış bir enfeksiyonu düşündürür ve öncelikli değerlendirme gerektirir; bu tablo ürolojik aciller rehberinde ele alınır. Hangi tetkiklerin isteneceği ürolojide yapılan testler rehberinde anlatılır.

Randevu için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz. Bu rehberdeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi muayene sonrasında planlanır.

Sık sorulan sorular