Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıkların Belirtileri ve Korunma Yolları

Hangi belirtiler dikkate alınmalı?

Erkeklerde en sık karşılaşılan bulgular idrar yolu ve genital bölgeyle ilgilidir. Belirtiler çoğu zaman hafiftir ve geçici sanılarak ihmal edilir.

Değerlendirme gerektiren bulgular şunlardır:

• İdrar yaparken yanma, batma ya da sık idrara çıkma
• Penis ucundan gelen akıntı; berrak, beyaz ya da sarımsı olabilir
• Genital bölgede, makat çevresinde ya da ağız içinde yara, kabarıklık veya siğil
• Testislerde ağrı, şişlik ya da hassasiyet
• Kasık bölgesinde ele gelen lenf bezi büyümesi
• Ciltte döküntü, kaşıntı ya da renk değişikliği

Bu bulguların hiçbiri tek başına belirli bir enfeksiyona işaret etmez. Aynı şikâyet farklı etkenlerden kaynaklanabilir; bu nedenle ayrım laboratuvar testleriyle yapılır.

Belirti olmaması neyi değiştirir?

Hiçbir şeyi. Klamidya ve gonore gibi sık görülen bakteriyel enfeksiyonlar erkeklerde uzun süre sessiz kalabilir. HPV enfeksiyonlarının çoğu hiç belirti vermeden geçer. Bu sessiz dönemde bulaş devam eder.

Belirti vermeyen enfeksiyonlar tedavi edilmediğinde epididimit, kronik pelvik ağrı ve bazı olgularda kısırlık gibi sonuçlara yol açabilir. Erken tanı hem kişiyi hem partneri korur.

Bu nedenle test kararı belirtiye değil, riske göre verilir. Yeni bir partner, korunmasız temas ya da partnerde saptanan bir enfeksiyon test için yeterli gerekçedir.

Tanı nasıl konur?

Değerlendirme öykü ve genital muayene ile başlar. Şikâyetin ne zaman başladığı, korunma durumu ve partner sayısı sorgulanır. Bu sorular yargılamak için değil, hangi testlerin isteneceğini belirlemek içindir.

İdrar tahlili ve gerekli görülen durumlarda üretral sürüntü örneği alınır. Klamidya ve gonore için moleküler testler kullanılır. Sifiliz, HIV ve hepatit için kan testleri istenebilir.

Genital siğil gibi görünür lezyonlarda tanı çoğunlukla muayene ile konur; şüpheli görünümde biyopsi gündeme gelir. Erkekler için kabul görmüş bir rutin HPV tarama testi bulunmamaktadır.

Hangi tetkiklerin hangi durumda istendiği ürolojide yapılan testler rehberinde anlatılır. Tüm bu süreçte gizlilik korunur. Anlatılanlar hasta dosyası dışında hiçbir yerde paylaşılmaz.

Korunma yolları

Korunma tek bir önleme indirgenemez; birkaç katmanın birlikte uygulanması gerekir.

Prezervatif. Düzenli ve doğru kullanım, bakteriyel enfeksiyonların çoğunda riski belirgin biçimde azaltır. Deri temasıyla bulaşan HPV ve herpeste koruma kısmidir, çünkü virüs prezervatifin örtmediği bölgelerden de geçebilir.

Aşılama. HPV aşısı, kişinin daha önce karşılaşmadığı virüs tiplerine karşı koruma sağlar. Hepatit B aşısı da cinsel yolla bulaşı önlemede etkilidir. Aşılar mevcut bir enfeksiyonu tedavi etmez.

Düzenli test. Risk taşıyan kişilerde belirli aralıklarla test yaptırmak, sessiz enfeksiyonları erken yakalar.

Partnerle konuşmak. Test sonuçlarının paylaşılması ve yeni bir ilişkide korunma konusunun açıkça konuşulması, pratikte en çok ihmal edilen adımdır.

Tedaviyi tamamlamak. Antibiyotik tedavisi şikâyet geçtiği için yarıda bırakıldığında enfeksiyon tam temizlenmez ve direnç gelişimine katkı verir.

Ne zaman vakit kaybedilmemeli?

Aşağıdaki durumlarda değerlendirme ertelenmemelidir:

• Penisten akıntı ya da idrar yaparken belirgin yanma
• Genital bölgede yeni ortaya çıkan yara veya kabarıklık
• Testiste ağrı ve şişlik; özellikle ateş eşlik ediyorsa
• Partnerde cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon saptanması
• Korunmasız bir temas sonrası kaygı duyulması

Testis ağrısına ateşin eşlik etmesi öncelikli değerlendirme gerektirir; bu tablo ürolojik aciller rehberinde ayrıca ele alınır. Genital bölgedeki lezyonlar için genital siğil tedavisi ve erkekte HPV sayfalarına bakabilirsiniz. İdrar yakınmaları ön plandaysa idrar yolu enfeksiyonu rehberi ilgili olabilir.

Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu oluşturabilirsiniz. Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi muayene sonrasında planlanır.

Sık sorulan sorular