Tedaviler · İdrar Kaçırma
Stres Tipi İdrar Kaçırmada Cerrahi Tedavi — Erkek Sling ve Yapay Üriner Sfinkter
Radikal prostatektomi sonrası kalıcı stres tipi idrar kaçırmada uygulanan erkek sling ameliyatı ve yapay üriner sfinkter (AUS) yönteminin kimlere uygulandığı, süreci ve sonrası anlatılır.
| Anestezi | Genel veya spinal anestezi |
|---|
Radikal prostatektomi sonrası pelvik taban egzersizlerine rağmen 6-12 ayı aşan kalıcı stres tipi idrar kaçırmada, kaçırma şiddetine göre erkek sling ameliyatı veya yapay üriner sfinkter (AUS) uygulanır. Bu iki yöntem, kadınlarda kullanılan TOT gibi yöntemlerden farklıdır ve özellikle erkek anatomisi ve post-prostatektomi mekanizması için geliştirilmiştir.
Bu cerrahi yöntemler nedir?
Erkekte kalıcı stres tipi idrar kaçırmanın cerrahi tedavisinde iki temel yöntem kullanılır:
Erkek sling. Perine bölgesinden yerleştirilen bir destek bandı (sling), zayıflamış üretrayı dıştan destekleyerek idrar tutma kapasitesini artırır. Hafif-orta düzey kaçırmalarda tercih edilir.
Yapay üriner sfinkter (AUS). Üretra çevresine yerleştirilen şişirilebilir bir manşet, bir basınç dengeleme balonu ve skrotuma yerleştirilen bir pompadan oluşan bu sistem, hastanın pompayı kullanarak idrar tutma ve boşaltmayı kontrol etmesini sağlar. Daha ağır düzeyde kaçırmalarda veya sling'in yetersiz kaldığı durumlarda tercih edilir.
Bu iki yöntem, kadınlarda pelvik taban zayıflığına bağlı stres tipi kaçırmada kullanılan TOT (transobturator tape) gibi orta üretral sling yöntemlerinden farklıdır; TOT erkek anatomisinde ve post-prostatektomi mekanizmasında kullanılmaz.
Bu tedaviden ne beklenebilir?
- Sling ameliyatında hafif-orta düzey kaçırmalarda belirgin iyileşme
- AUS ile ağır düzey kaçırmalarda da yüksek oranda idrar tutma kontrolü sağlanabilmesi
- AUS kullanan hastaların pompayı kullanmayı öğrenerek idrar yapma zamanını kendi kontrolünde belirleyebilmesi
- Sonucun kaçırmanın başlangıç şiddetine, önceki radyoterapi öyküsüne ve doku kalitesine göre kişiden kişiye değişmesi
- Her iki yöntemde de tam kuruluk garanti edilmemesi; bazı hastalarda ped kullanımı azalmakla birlikte tamamen sonlanmayabilir
Kimler için uygundur?
- Radikal prostatektomi veya TURP sonrası, pelvik taban egzersizlerine rağmen 6-12 ayı aşan kalıcı stres tipi idrar kaçırması olan erkekler
- Hafif-orta düzey kaçırması olan, sling ameliyatına uygun aday olarak değerlendirilen hastalar (sling için)
- Ağır düzey kaçırması olan veya önceki sling ameliyatı yetersiz kalmış hastalar (AUS için)
- Cihazı (AUS) kullanmayı öğrenebilecek el becerisine ve bilişsel kapasiteye sahip hastalar
Aktif idrar yolu enfeksiyonu, tedavi edilmemiş üretra darlığı olan hastalarda öncelikle bu durumların tedavisi gerekir.
Uygulama nasıl yapılır?
Değerlendirme. Kaçırma şiddeti ped testi ve öyküyle belgelenir; sistoskopi ile üretra ve mesane boynu gözden geçirilir, gerekirse ürodinamik inceleme yapılır.
Sling ameliyatı. Genel veya spinal anestezi altında, perine bölgesinden küçük bir kesiyle sling yerleştirilir; üretrayı dıştan destekleyecek şekilde konumlandırılır.
AUS ameliyatı. Üretra çevresine şişirilebilir manşet, karın içine basınç dengeleme balonu ve skrotuma pompa yerleştirilir; sistem birbirine bağlanır ancak doku iyileşmesine izin vermek amacıyla genellikle birkaç hafta aktive edilmeden bekletilir.
Yatış ve taburculuk. İşlem genellikle 1 gün yatış veya günübirlik şartlarda tamamlanır; idrar sondası kısa bir süre kalabilir.
Süreç nasıl izlenir?
Sling ameliyatı sonrası iyileşme birkaç hafta içinde değerlendirilir. AUS uygulamasında, doku iyileşmesi tamamlandıktan sonra (genellikle birkaç hafta), hastaya cihazın kullanımı (pompayı sıkarak idrar yapma, sistemin otomatik yeniden dolması) ayrıntılı olarak öğretilir. Her iki yöntemde de düzenli kontrol muayeneleriyle idrar tutma durumu ve olası komplikasyonlar izlenir.
Riskler ve sınırlar
- Ameliyat sonrası geçici idrar yapma zorluğu veya retansiyon
- Enfeksiyon riski, özellikle AUS gibi yapay bir cihaz yerleştirilen olgularda cihaz enfeksiyonu nadir ama ciddi bir komplikasyondur
- Sling ameliyatının zamanla etkisini kaybetmesi ve AUS'a geçiş gerekebilmesi
- AUS cihazının mekanik arıza riski nedeniyle uzun vadede revizyon ameliyatı gerekebilmesi
- Önceki radyoteropi öyküsü, doku iyileşmesini ve komplikasyon riskini etkileyebilir; bu hastalarda değerlendirme daha dikkatli yapılır
- Tam kuruluk her hastada garanti edilmez; sonuç kişiden kişiye değişir
Genel bakış için stres tipi idrar kaçırma sayfasına bakılabilir. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bu sayfada TOT (transobturator tape) neden geçmiyor?
TOT, kadınlarda uygulanan bir orta üretral sling yöntemidir ve erkek anatomisine uygun değildir. Erkeklerde stres tipi idrar kaçırma cerrahisinde kullanılan yöntemler erkek sling ve yapay üriner sfinkterdir (AUS); bu sayfa yalnızca erkek hastalarda uygulanan bu iki yöntemi ele alır.
Sling mi yoksa AUS mi seçilir, bu nasıl belirlenir?
Seçim, kaçırmanın şiddetine (ped testi ve öyküyle belirlenir) göre yapılır. Hafif-orta düzey kaçırmada sling tercih edilebilirken, ağır düzeyde kaçırmada veya önceki bir sling ameliyatının yetersiz kaldığı durumlarda yapay üriner sfinkter (AUS) daha güvenilir bir seçenektir.
Yapay üriner sfinkter (AUS) nasıl çalışır?
AUS, üretra çevresine yerleştirilen şişirilebilir bir manşet, karın içine yerleştirilen bir basınç dengeleme balonu ve skrotuma yerleştirilen bir pompadan oluşur. Hasta idrar yapmak istediğinde pompayı sıkarak manşeti geçici olarak boşaltır; birkaç dakika içinde manşet otomatik olarak yeniden dolarak idrar tutmayı sağlar.
Ameliyat sonrası ne zaman idrar tutma kontrolü kazanılır?
Sling ameliyatında iyileşme birkaç hafta içinde değerlendirilir; AUS uygulamasında ise cihaz, doku iyileşmesine izin vermek için genellikle birkaç hafta sonra aktive edilir.
Radyoterapi görmüş hastalarda bu ameliyatlar uygulanabilir mi?
Radyoterapi öyküsü, doku iyileşmesini etkileyebileceğinden ameliyat seçimini ve zamanlamasını etkileyebilir; bu hastalarda değerlendirme daha dikkatli yapılır ve bazı olgularda AUS, sling'e göre daha güvenilir kabul edilebilir.
Ameliyat kaçırmayı tamamen ortadan kaldırır mı?
Çoğu hastada belirgin iyileşme sağlanır; ancak sonuç kişiden kişiye değişir ve tam kuruluk her hastada garanti edilmez. Bu olasılık işlem öncesi ayrıntılı konuşulur.
Yazan ve tıbbi olarak gözden geçiren: Prof. Dr. Murat Tuncer — Üroloji, İstanbul
Son gözden geçirme: · Bir sonraki gözden geçirme: 2027-09
Site editörü: mail@drmurattuncer.com · Editoryal politikamız
Kaynaklar
Randevu
Buradaki bilgiler geneldir. Sizin durumunuzda ne anlama geldiği muayene ve gereken tetkiklerden sonra netleşir. Varsa önceki tetkik ve raporlarınızı yanınızda getirin.