Tedaviler · İdrar Kaçırma
Posterior Tibial Sinir Stimülasyonu (PTSS)
İlaç tedavisine dirençli aşırı aktif mesanede kullanılan posterior tibial sinir stimülasyonunun (PTSS/PTNS) uygulama şekli, seans planı ve beklenen sonuçları anlatılır.
| Anestezi | Gerekmez, lokal iğne batması hissi olabilir |
|---|---|
| Günlük hayata dönüş | Hemen |
| Seans sayısı | Genellikle haftada 1-2, on hafta süren bir başlangıç serisi |
Posterior tibial sinir stimülasyonu (PTSS/PTNS), ilaç tedavisine dirençli veya ilacı tolere edemeyen aşırı aktif mesane hastalarında kullanılan, ayak bileğinden ince bir iğne ya da cilde yapıştırılan bir elektrotla uygulanan, düşük riskli bir nöromodülasyon yöntemidir. Seanslar haftada 1-2 kez uygulanır ve yanıt alan hastalarda aralıklı idame seanslarıyla etkisi sürdürülür.
PTSS nedir?
Posterior tibial sinir stimülasyonu, ayak bileğinin iç kısmından geçen posterior tibial sinirin ince bir iğne elektrot ya da cilde yapıştırılan yüzeysel bir elektrot aracılığıyla düşük şiddette elektriksel akımla uyarılması esasına dayanan bir nöromodülasyon (sinir düzenleme) yöntemidir. Bu sinir, omurilik düzeyinde mesane işlevini düzenleyen sinir ağıyla ortak bir kökten beslendiği için, buradan verilen uyarı mesane kasının aşırı aktivitesini azaltmaya yardımcı olabilir.
PTSS, ilaç tedavisine yeterli yanıt alınamayan veya ilaç yan etkilerini tolere edemeyen aşırı aktif mesane hastalarında üçüncü basamak tedavi seçeneklerinden biri olarak EAU kılavuzunda yer alır.
PTSS'den ne beklenebilir?
- Gün içi idrara çıkma sıklığında ve sıkışma ataklarında azalma
- Sıkışma tipi idrar kaçırma epizotlarında (varsa) azalma
- İğne ya da cilde yapıştırılan elektrotla uygulanmasına rağmen ameliyathane gerektirmeyen, ayaktan uygulanabilen düşük riskli bir yöntem olması
- Etkinin, ilaç tedavisine kıyasla daha yavaş ancak yan etki riski daha düşük şekilde ortaya çıkması
- Yanıt alan hastalarda etkinin sürdürülmesi için düzenli idame seansı ihtiyacı
Yanıt oranı ve derecesi kişiden kişiye değişir; bazı hastalarda belirgin iyileşme görülürken bazı hastalarda yanıt sınırlı kalabilir.
Kimler için uygundur?
- Davranışsal önlemler ve ilaç tedavisine yeterli yanıt alınamayan aşırı aktif mesane hastaları
- İlaç tedavisinin yan etkilerini (ağız kuruluğu, kabızlık gibi) tolere edemeyen hastalar
- Ameliyat veya daha invaziv bir girişim istemeyen, düşük riskli bir seçenek arayan hastalar
- Düzenli haftalık seanslara gelebilecek hastalar
Ciddi kanama bozukluğu olan veya ayak bileği bölgesinde aktif cilt enfeksiyonu bulunan hastalarda uygulama öncesi ayrıca değerlendirme yapılır.
Uygulama nasıl yapılır?
Hazırlık. Hasta oturur pozisyonda, ayak bileğinin iç kısmı temizlenir.
İğne yerleştirme. İnce bir iğne elektrot, posterior tibial sinirin geçtiği bölgeye yerleştirilir; ikinci bir yüzeysel elektrot ayak tabanına yerleştirilir. Cilde yapıştırılan elektrotlarla uygulanan sürümde iğne kullanılmaz; elektrotlar aynı bölgeye cilt üzerinden yerleştirilir.
Uyarı. Cihaz üzerinden düşük şiddette elektriksel akım verilir; doğru yerleşimin işareti, ayak parmaklarında hafif kasılma veya karıncalanma hissedilmesidir. Seans yaklaşık 30 dakika sürer.
Seans planı. Başlangıçta haftada 1-2 seans olacak şekilde on haftalık bir seri uygulanır.
Süreç nasıl izlenir?
İlerleme, işeme günlüğü üzerinden düzenli olarak izlenir. Başlangıç serisi sonunda belirgin yanıt alınan hastalarda, etkiyi sürdürmek amacıyla genellikle ayda bir gibi aralıklı idame seansları planlanır. Yeterli yanıt alınamayan hastalarda mesane botoksu gibi bir sonraki basamak değerlendirilir.
Riskler ve sınırlar
- İğne elektrot kullanıldığında iğne yerleştirme bölgesinde hafif ağrı, morarma veya nadiren enfeksiyon riski
- Etkinin ortaya çıkması birkaç haftayı bulabilir; hızlı sonuç bekleyen hastalar için beklenti yönetimi önemlidir
- Etkiyi sürdürmek için düzenli idame seansı gerektirmesi, uzun vadeli bir tedavi taahhüdü anlamına gelir
- Kanama bozukluğu olan veya uygulama bölgesinde aktif cilt enfeksiyonu bulunan hastalarda dikkatli değerlendirme gerekir
- Her hastada aynı düzeyde yanıt alınmayabilir; yanıtsız olgularda ileri tedaviye geçilir
- Başlangıç serisi tamamlandığında yanıt değerlendirilmeden idame seansları planlanmaz; bu değerlendirme, gereksiz seans tekrarını önlemek açısından önemlidir
- Nörolojik nedenli mesane bozukluğu olan hastalarda yanıt oranı, nörolojik nedeni olmayan hastalara göre farklılık gösterebilir; bu ayrım tedavi öncesi değerlendirmede dikkate alınır
Genel bakış için aşırı aktif mesane sayfasına bakılabilir. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
PTSS ile PTNS aynı işlem midir?
Evet, ikisi aynı yöntemin farklı kısaltmalarıdır (posterior tibial sinir stimülasyonu / percutaneous tibial nerve stimulation).
PTSS acı verici midir?
İğne ile uygulandığında hafif bir batma hissi olabilir; uyarı sırasında ayak parmaklarında karıncalanma veya hafif kasılma hissedilmesi beklenen bir yanıttır, ağrılı değildir.
PTSS neden ayak bileğinden uygulanır, mesaneden değil mi?
Posterior tibial sinir, omurilikte mesane işlevini düzenleyen sinir ağıyla aynı köke bağlıdır; ayak bileğinden uygulanan uyarı bu ortak yol üzerinden mesane sinir aktivitesini düzenlemeye yardımcı olur.
Kaç seans sonra etkisi görülür?
Çoğu çalışmada etki, başlangıç serisinin ortalarına doğru belirginleşmeye başlar; tam değerlendirme serinin sonunda yapılır.
Etki kalıcı mıdır?
Yanıt veren hastalarda etkiyi sürdürmek için genellikle aralıklı (örneğin ayda bir) idame seansları gerekir; tedavi tamamen bırakıldığında etki zamanla azalabilir.
PTSS'ye yanıt alınamazsa sıradaki seçenek nedir?
Yeterli yanıt alınamayan hastalarda mesane botoksu değerlendirilebilir.
Yazan ve tıbbi olarak gözden geçiren: Prof. Dr. Murat Tuncer — Üroloji, İstanbul
Son gözden geçirme: · Bir sonraki gözden geçirme: 2027-09
Site editörü: mail@drmurattuncer.com · Editoryal politikamız
Kaynaklar
Randevu
Buradaki bilgiler geneldir. Sizin durumunuzda ne anlama geldiği muayene ve gereken tetkiklerden sonra netleşir. Varsa önceki tetkik ve raporlarınızı yanınızda getirin.