Testis Tümörü

Testis tümörü nedir?

Testis tümörü, testis dokusundaki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkan bir kanser türüdür. Erişkin erkeklerde nadir görülen bir kanser olsa da, 15-35 yaş aralığındaki genç erkeklerde en sık rastlanan katı organ tümörüdür.

Bu yaş grubuna özgü olması, farkındalığın özellikle önemli olduğu anlamına gelir. Genç ve sağlıklı görünen bir erkekte testiste fark edilen bir değişiklik, çoğu zaman ilk anda kanserle ilişkilendirilmez; bu da tanının gecikmesine yol açabilir.

Testis tümörlerinin büyük kısmı germ hücreli tümör grubundadır ve seminom veya non-seminom alt tiplerine ayrılır. Bu ayrım, tedavi planlamasında önemli bir rol oynar.

Testis tümörünün tüm kanser türleri içindeki payı düşüktür; ancak 15-35 yaş grubundaki erkeklerde görülen kanserler arasında ön sıralarda yer alır. Bu nedenle, bu yaş grubunda yeni ortaya çıkan bir testis kitlesi, aksi kanıtlanana kadar dikkatle değerlendirilmelidir.

Neden oluşur?

Testis tümörünün kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak bazı etkenlerin riski artırdığı gösterilmiştir.

İnmemiş testis öyküsü. Doğumda testisin skrotuma inmemiş olması (kriptorşidizm), bilinen en önemli risk etkenidir. Bu öykü olan erkeklerde risk belirgin şekilde yüksektir.

Aile öyküsü. Baba veya kardeşte testis tümörü öyküsü olması, riski artıran bir etkendir.

Karşı testiste geçmiş tümör öyküsü. Bir testisinde daha önce tümör geçirmiş kişilerde, karşı testiste yeni bir tümör gelişme riski artabilir.

İnfertilite ile ilişki. Bazı araştırmalar, kısırlık nedeniyle değerlendirilen erkeklerde testis tümörü riskinin göreceli olarak daha yüksek olabileceğini bildirmektedir.

Testiküler mikrolitiyazis. Ultrasonografide saptanan bu bulgu, tek başına kanser anlamına gelmez; ancak bazı olgularda düzenli izlem gerektirebilir.

Bu risk etkenlerinin bir kısmı değiştirilemez. Bu nedenle testis tümöründe korunmadan çok, farkındalık ve düzenli öz-muayene ön plana çıkar.

Hangi belirtiler görülür?

En sık belirti, tek taraflı testiste yeni fark edilen sertlik, büyüme veya ele gelen bir kitledir. Bu değişiklik genellikle ağrıya eşlik etmeden, sinsice ortaya çıkar.

• Tek taraflı testiste yeni fark edilen sertlik, büyüme veya ele gelen kitle
• Kitlenin ağrı oluşturmadan, fark edilmeden ilerlemesi
• Etkilenen testiste ağırlık veya dolgunluk hissi
• Nadiren ani başlayan skrotal ağrı; iç kanama veya testis torsiyonuyla karışabilir
• Çok nadiren, bazı tümör tiplerinde hormonal etkiyle ortaya çıkan jinekomasti (memede büyüme)
• İleri evrede karın veya sırt bölgesinde ele gelen kitle ya da rahatsızlık hissi

Kendi kendine düzenli testis muayenesi, bu tür değişikliklerin erken fark edilmesinde önemli bir rol oynar. Ilık bir duş sonrası, her iki testis ayrı ayrı parmaklar arasında nazikçe kontrol edilebilir. Boyut, kıvam veya şekilde fark edilen herhangi bir asimetri, hekime bildirilmelidir.

Testis tümörünün belirtileri, epididimit (epididim iltihabı) veya hidrosel (sıvı birikimi) gibi iyi huylu skrotal durumlarla karışabilir. Bu durumların hepsinde kesin ayrım muayene ve görüntüleme ile yapılır; kendi kendine tanı koymaya çalışmak yanıltıcı olabilir. Nadiren, hastalık ilk kez testis dışı bir belirtiyle, örneğin sırt ağrısı veya nefes darlığıyla ortaya çıkabilir. Bu tablo hastalığın yayılmış olabileceğine işaret eder ve ivedilikle değerlendirme gerektirir.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Testiste yeni fark edilen herhangi bir sertlik, büyüme veya kitle, vakit kaybetmeden değerlendirilmelidir. Bu tabloda bekle-gör yaklaşımı önerilmez.

• Testiste yeni fark edilen sertlik, büyüme veya ele gelen kitle
• Testis büyüklüğünde veya kıvamında fark edilen asimetri
• Skrotumda ağırlık, dolgunluk veya süreklilik gösteren rahatsızlık hissi
• Ani başlayan şiddetli skrotal ağrı (acil değerlendirme gerektirebilir)
• Daha önce testis tümörü geçirmiş kişilerde karşı testiste herhangi bir değişiklik
• Ailede testis tümörü öyküsü olan kişilerde yeni fark edilen bulgular

Ani ve şiddetli skrotal ağrı, testis torsiyonu gibi acil bir durumu da işaret edebilir; bu nedenle böyle bir tabloda değerlendirme geciktirilmemelidir.

Bazı erkekler, mahremiyet endişesiyle testisteki bir değişikliği fark etseler bile hekime başvurmayı geciktirebilir. Bu tabloda gecikmenin herhangi bir yararı yoktur; erken değerlendirme, tedavi seçeneklerini genişletir.

Değerlendirme ve tedavi seçenekleri

Değerlendirme, fizik muayeneye ek olarak skrotal ultrasonografi ile yapılır. Kan tahlilinde tümör belirteçleri (AFP, beta-hCG, LDH) incelenir; bu değerler hem tanıya hem tedavi sonrası takibe katkı sağlar.

Radikal inguinal orşiektomi. İlk tedavi adımı her zaman bu ameliyattır. Kasık bölgesinden yapılan bir kesiyle, tutulan testis kordonuyla birlikte çıkarılır. Bu işlem hem tanıyı kesinleştirir hem tedavinin ilk basamağını oluşturur; atlanmaz.

Fertilite korunması. Ameliyat öncesinde, ileride çocuk sahibi olma isteği bulunan hastalarla sperm bankalama seçeneği konuşulur. Bu adım, özellikle kemoterapi planlanan olgularda önem taşır.

Ameliyat sonrası yol ayrımı. Histopatoloji sonucu ve evreye göre farklı yaklaşımlar gündeme gelir: yakın izlem, kısa süreli kemoterapi, radyoterapi veya seçilmiş olgularda retroperitoneal lenf nodu değerlendirmesi. Bu kararlar onkoloji ekibiyle birlikte, çok disiplinli bir şekilde verilir.

Evreleme. Orşiektomi sonrası, hastalığın lenf bezlerine veya akciğere yayılıp yayılmadığını değerlendirmek için karın, pelvis ve göğüs bölgesini kapsayan görüntüleme yapılır. Evreleme, ameliyat sonrası izlenecek yolun belirlenmesinde temel bir adımdır.

Takip. Tedavi sonrasında belirli aralıklarla tümör belirteçleri, görüntüleme ve muayene ile düzenli kontrol yapılır. Bu takip programı, tümörün tipine ve evresine göre yıllar içinde sıklığı azalarak devam eder.

Hangi yaklaşımın uygun olduğu; tümörün tipi, evresi ve kişinin genel durumuna göre belirlenir. Sonuç kişiden kişiye, tümörün tipine ve evresine göre değişir; bu sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular