Peyronie Hastalığı (Penil Eğrilik)

Peyronie hastalığı nedir?

Peyronie hastalığı, penisin içini saran fibröz zarda (tunika albuginea) gelişen lokalize skar dokusu (plak) birikimidir. Bu plak, ereksiyon sırasında dokunun eşit uzamasını engelleyerek eğriliğe yol açar.

Hastalık iki evrede incelenir:

Akut evre. Genellikle ilk 6-12 ay içindeki dönemdir. Ereksiyon sırasında ağrı belirgindir, eğrilik bu dönemde ilerleyebilir.

Kronik evre. Akut evreden sonra başlar. Ağrı büyük ölçüde geriler, eğrilik derecesi sabitlenir. Plak elle muayenede sert bir bant veya nodül şeklinde hissedilebilir.

Her penis eğriliği Peyronie hastalığı mıdır?

Hayır. Bazı erkeklerde doğuştan gelen hafif bir eğrilik (konjenital penil kurvatur) bulunur. Bu durum eğriliğin derecesine göre değerlendirilir. Peyronie hastalığında eğrilik sonradan ortaya çıkar ve genellikle ele gelen bir plakla birliktedir.

Doğuştan eğrilik, penisin sertleşme dokularını saran zarın (tunika albuginea) orantısız gelişmesinden kaynaklanır. Toplumda görülme sıklığı yüzde 1'in altındadır. Eğrilik çoğunlukla aşağı yönlü (ventral) olmakla birlikte yana veya yukarı da olabilir.

Bu grupta plak bulunmaz ve ağrı beklenmez. Şikâyet genellikle ergenlik sonrasında, cinsel yaşamın başlamasıyla fark edilir. Değerlendirmede ereksiyon hâlindeki eğriliğin belgelenmesi gerekir; bu amaçla hastadan evde çekilmiş fotoğraf istenebilir. Tedavi kararı eğriliğin ilişkiyi güçleştirip güçleştirmediğine göre verilir ve düzeltici yöntem cerrahidir.

Neden gelişir?

Kesin neden tam olarak aydınlatılmamıştır; mikro travma ve anormal doku iyileşmesi üzerinde durulur.

Mikro travma. Cinsel ilişki sırasında penisin ani şekilde bükülmesi gibi küçük, çoğu zaman fark edilmeyen travmalar tunika albuginea içinde mikro yırtıklara yol açabilir.

Anormal iyileşme. Bu mikro yırtıkların normalden farklı, aşırı skar dokusu ile iyileşmesi plağın oluşmasına neden olur.

Yatkınlık etkenleri. Ailede Peyronie hastalığı öyküsü, bağ dokusunu ilgilendiren bazı durumlar (örneğin Dupuytren kontraktürü) ve diyabet, riski artıran etkenler arasındadır.

Yaş. Orta ve ileri yaş erkeklerde daha sık görülür, ancak daha genç yaşlarda da ortaya çıkabilir.

Hangi belirtiler görülür?

Belirtiler hastalığın evresine göre değişkenlik gösterir.

• Ereksiyon sırasında belirginleşen eğrilik
• Penis içinde ele gelen sert plak veya bant
• Ereksiyon sırasında ağrı (özellikle akut evrede)
• Penis boyunda ve bazen çapında kısalma hissi
• Eğriliğe bağlı ilişki sırasında güçlük veya ağrı
• İleri olgularda "kum saati" görünümü (bölgesel çöküntü)

Eğriliğin yönü ve derecesi plağın penis içindeki yerleşimine göre değişir.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Aşağıdaki durumlarda değerlendirme önerilir:

• Ereksiyon sırasında yeni fark edilen eğrilik
• Penis içinde ele gelen sertlik veya nodül
• Ereksiyona eşlik eden ağrı
• Eğriliğin ilişkiyi güçleştirmesi veya imkânsız kılması
• Penis boyunda belirgin kısalma
• Eğriliğin zamanla ilerlediğinin fark edilmesi

Akut evrede erken değerlendirme, hastalığın seyrinin izlenmesi ve uygun tedavi zamanlamasının belirlenmesi açısından önemlidir.

Değerlendirme ve tedavi seçenekleri

Değerlendirme öykü ve muayene ile yapılır. Şikâyetin başlangıç zamanı, ağrının varlığı, eğriliğin yönü ve ilişkiye etkisi sorgulanır. Muayenede plak elle hissedilmeye çalışılır; gerekli görülen olgularda ereksiyon oluşturularak eğrilik derecesi ölçülür ve ultrason ile plak değerlendirilir.

Tedavi hastalığın evresine göre planlanır:

Avrupa Üroloji Derneği (EAU) kılavuzu, tedaviye başlamadan önce hastaya mevcut tüm seçeneklerin ve beklenen sonuçların eksiksiz anlatılmasını güçlü öneri olarak belirtir. Cerrahiye uygun olmayan veya cerrahiyi kabul etmeyen hastalara konservatif tedavi önerilmesi de aynı güçtedir.

Akut evrede ağrı yönetimi. Bu dönemde ağrının kontrolü ve hastalığın seyrinin izlenmesi önceliklidir. Kılavuz, akut evredeki penis ağrısı için steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçların kullanımını güçlü güçte önerir.

Şok dalga tedavisi. Akut evredeki ağrının azaltılmasına yönelik olarak kullanılabilir; kılavuzdaki öneri gücü zayıftır. Eğrilik derecesi üzerindeki etkisi sınırlıdır. Ayrıntılar ESWT şok dalga tedavisi sayfasında ele alınmıştır.

Eşlik eden sertleşme sorunu. Peyronie hastalığına sertleşme sorunu eşlik ediyorsa, PDE5 inhibitörlerinin kullanımı zayıf güçte önerilir. Ayrıntılar sertleşme ilaçları sayfasındadır.

Bölgesel enjeksiyon tedavileri. Kronik evrede, seçilmiş olgularda plak içine yapılan enjeksiyonlarla eğriliğin azaltılması hedeflenebilir. Akut evrede lezyon içi hyaluronik asit tek başına veya diğer tedavilerle birlikte kullanılabilir; kılavuz bu seçeneğin sonuç verilerinin henüz sınırlı olduğunu belirtir ve öneriyi zayıf güçte verir.

Cerrahi tedavi. Hastalığı en az 12 aydır kronik evrede olan, eğriliği ilişkiyi belirgin şekilde güçleştiren ve diğer yöntemlere yanıt vermeyen olgularda değerlendirilir. Eğrilikle birlikte belirgin sertleşme sorunu bulunan olgularda penis protezi cerrahisi tek seansta her iki sorunu da ele alabilir; bkz. penis protezi.

Tedavi kararı, eğriliğin derecesi, hastalığın evresi ve kişinin beklentisi birlikte değerlendirilerek verilir. Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular