İdrar Kaçırma İlaçları

"İdrar kaçırma ilaçları" tek bir kategori değildir. Aşırı aktif mesanede sık idrara çıkma ve sıkışma hissini azaltan birden fazla ruhsatlı ilaç seçeneği bulunurken, stres tipi idrar kaçırmada (öksürünce, gülünce kaçırma) ilaç seçenekleri çok sınırlıdır ve esas çözüm cerrahi yöntemlerdir. Bu sayfa, hangi tip idrar kaçırmada hangi yaklaşımın geçerli olduğunu netleştirir.

Neden tek bir "idrar kaçırma ilacı" yoktur?

İdrar kaçırma, tek bir hastalık değil, farklı mekanizmalara sahip birkaç farklı klinik tablonun ortak adıdır. Aşırı aktif mesanede sorun mesane kasının istemsiz kasılmasıyken, stres tipi idrar kaçırmada sorun idrarı tutan sfinkter mekanizmasının zayıflamasıdır. Bu iki farklı mekanizma, ilaçların etki edebileceği hedefin de farklı olması anlamına gelir; bu nedenle "idrar kaçırmaya iyi gelen tek bir ilaç" aramak yanıltıcı bir yaklaşımdır.

Aşırı aktif mesanede ilaç seçenekleri

Aşırı aktif mesanede, mesane kasının istemsiz kasılmasını azaltan antimuskarinik grubu ilaçlar veya mesaneyi gevşeterek kapasitesini artıran beta-3 agonist grubu ilaçlar, davranışsal önlemlere yeterli yanıt alınamadığında ikinci basamak olarak kullanılır. Bu grupta birden fazla ruhsatlı seçenek bulunur ve EAU kılavuzu bu ilaçları aşırı aktif mesanenin standart tedavi basamağı olarak tanımlar. Ayrıntılı bilgi için aşırı aktif mesane ilaç tedavisi sayfasına bakılabilir.

Stres tipi idrar kaçırmada ilaç seçenekleri neden sınırlıdır?

Stres tipi idrar kaçırma, erkeklerde neredeyse tamamen radikal prostatektomi veya nadiren TURP sonrası sfinkter mekanizmasının zayıflamasına bağlıdır; bu mekanik zayıflığı bir ilaçla tam olarak düzeltmek mümkün değildir. Duloksetin gibi bazı ilaçlar bu alanda sınırlı ve genellikle tamamlayıcı bir seçenek olarak araştırılmıştır, ancak birinci basamak tedavi olarak kabul edilmez ve etkinliği cerrahi yöntemlerin gerisinde kalır. AUA/GURS/SUFU kılavuzu, prostat tedavisi sonrası idrar kaçırmada esas çözümün konservatif yaklaşım (pelvik taban egzersizi) ile yeterli düzelme sağlanamadığında cerrahi yöntemler (erkek sling, yapay üriner sfinkter) olduğunu vurgular.

Kadınlarda tablo farklı bir mekanizmaya dayanır. Stres tipi idrar kaçırma kadınlarda çoğunlukla doğum, yaşlanma ve menopozla birlikte pelvik taban desteğinin zayıflaması, üretranın aşırı hareketli hâle gelmesi ve östrojen azalmasıyla ilişkilidir; kilo fazlalığı, kronik kabızlık ve süregen öksürük gibi karın içi basıncını artıran etkenler tabloyu ağırlaştırır. Erkekte ise sfinkterin kendisi cerrahi sırasında zarar görmüştür; bozulan yapı aynı değildir. Bu fark, ilaç seçeneklerine de yansır: duloksetin kadınlarda orta-ağır stres tipi idrar kaçırma endikasyonuyla bazı ülkelerde ruhsatlandırılmışken, erkekte aynı endikasyonda bir ruhsatı yoktur.

Ayrıntılı bilgi için stres tipi idrar kaçırma ve cerrahi tedavi seçenekleri sayfalarına bakılabilir.

Doğru yola nasıl yönlendirilir?

Hangi tip idrar kaçırmanın söz konusu olduğunu netleştirmek için öykü, kaçırmanın hangi durumlarda olduğu (sıkışma anında mı, öksürünce/gülünce mi), işeme günlüğü ve gerektiğinde idrar tahlili ile değerlendirme yapılır. Bazı hastalarda her iki tip bir arada bulunabilir (karışık tip idrar kaçırma); bu durumda tedavi planı her iki bileşeni de dikkate alarak kademeli olarak kurulur.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hangi ilacın veya tedavi yönteminin uygun olduğuna, muayene ve değerlendirme sonrasında hekimle birlikte karar verilir. Sonuç kişiden kişiye değişir, sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.