Tedaviler · HPV ve Genital Siğil
Erkeklerde HPV Aşısı
Erkeklerde HPV aşısının (9 valanlı aşı) hangi HPV tiplerine karşı koruma sağladığı, uygulama yaşı, doz şeması ve mevcut enfeksiyon durumunda faydası anlatılır.
Erkeklerde HPV aşısı, en sık siğile ve bazı kanser türlerine yol açan HPV tiplerine karşı koruyucu bağışıklık sağlar. En yüksek fayda cinsel açıdan aktif olunmadan önce uygulandığında elde edilse de, ileri yaşta ve hatta daha önce HPV ile karşılaşmış kişilerde de karşılaşılmamış tiplere karşı koruma sağlamaya devam eder.
Erkeklerde HPV aşısı nedir, nasıl etki eder?
Günümüzde dünyada ve ülkemizde kullanılan 9 valanlı HPV aşısı, en sık siğil ve HPV'ye bağlı bazı kanser türleriyle (penil, anal, orofarengeal) ilişkilendirilen HPV tiplerine karşı bağışıklık sistemini önceden uyarır. Aşı, bu tiplerle gelecekte karşılaşma durumunda enfeksiyon gelişimini önlemeyi hedefleyen koruyucu bir uygulamadır; tedavi edici bir etkisi yoktur.
Aşıdan ne beklenebilir?
- Aşıda yer alan HPV tiplerine karşı yüksek oranda koruyucu bağışıklık
- Genital siğil görülme sıklığında belirgin azalma
- Uzun vadede HPV'ye bağlı bazı kanser türlerine karşı azalmış risk
- Daha önce karşılaşılmamış tiplere karşı, ileri yaşta uygulansa dahi koruma sağlanabilmesi
Aşı, halihazırda karşılaşılmış bir HPV tipine karşı tedavi edici etki göstermez; yalnızca karşılaşılmamış tiplere karşı koruma sağlar.
Bu nedenle, cinsel açıdan aktif ve hatta daha önce bir HPV tipiyle karşılaşmış kişilerde bile aşılamanın gereksiz olduğu sonucu çıkarılmamalıdır: 9 valanlı aşı birden fazla HPV tipine karşı koruma sağladığından, kişi genellikle aşıdaki tiplerin tamamıyla aynı anda karşılaşmamış olur ve kalan tipler için koruma faydası devam eder.
Kimler için uygundur?
- Cinsel açıdan aktif olmaya başlamadan önceki yaş grubu (en yüksek fayda bu grupta elde edilir)
- Daha ileri yaşta olup henüz aşılanmamış kişiler
- Partnerinde HPV/genital siğil tanısı konan kişiler
- Bağışıklığı baskılanmış kişiler (aşı endikasyonu hekimle değerlendirilir)
Ciddi alerjik reaksiyon öyküsü olan kişilerde uygulama öncesi hekimle değerlendirme yapılır.
Bazı ülkelerin bağışıklama takvimlerinde erkekler için aşı belirli bir yaş aralığında ücretsiz veya devlet destekli sunulurken, bu yaş aralığının dışında kalan kişiler de aşıdan fayda görmeye devam edebilir; bu durumda uygulama genellikle ücretli ve kişisel tercihe bağlı olarak planlanır.
Uygulama süreci nasıl işler?
Değerlendirme. Yaş, aşı öyküsü ve varsa alerjik reaksiyon geçmişi sorgulanır.
Uygulama. Aşı, üst kol kasına intramüsküler enjeksiyon şeklinde uygulanır.
Şema tamamlama. Yaşa göre belirlenen doz sayısı (2 veya 3 doz), belirli aralıklarla tamamlanır.
Sonrası. Şema tamamlandıktan sonra ek bir rutin takip testi gerekmez; genital muayeneler her zamanki gibi sürdürülür.
Uygulama sonrasında nelere dikkat edilmeli?
Uygulama bölgesinde birkaç gün süren hafif ağrı, kızarıklık veya şişlik normal kabul edilir. Şema tamamlanana kadar planlanan dozların aksatılmaması, tam korumanın oluşması açısından önemlidir; dozlar arasında büyük gecikme olursa şemanın hekimle yeniden gözden geçirilmesi gerekir.
Aşı olduktan sonra da genital muayenenin ve gerektiğinde hekime başvurmanın önemi devam eder; çünkü aşı yalnızca kapsadığı tiplere karşı koruma sağlar, kapsam dışı kalan tipler için koruma sağlamaz.
Riskler ve dikkat edilmesi gerekenler
- Uygulama bölgesinde ağrı, kızarıklık, hafif şişlik (en sık görülen yan etki)
- Nadiren geçici baş dönmesi veya bayılma hissi (enjeksiyon sonrası kısa süreli gözlem önerilir)
- Aşı, aşıda yer almayan HPV tiplerine karşı koruma sağlamaz; bu nedenle aşılanmış kişilerde de genital muayene önemini korur
- Ciddi alerjik reaksiyon öyküsü olanlarda uygulama öncesi değerlendirme gerekir
- Gebelik döneminde aşı uygulaması genellikle sonraya ertelenir; bu durum hekimle önceden konuşulmalıdır
Genel bilgi için erkekte HPV sayfasına bakılabilir. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
HPV aşısı yalnızca kadınlar için mi?
Hayır. Aşı erkeklerde de siğil ve HPV'ye bağlı bazı kanser türlerine karşı koruma amacıyla önerilir; birçok ülkenin bağışıklama takviminde erkekler de yer alır.
Zaten cinsel açıdan aktifsem aşı olmanın bir anlamı var mı?
Evet. Aşı, o ana kadar karşılaşılmamış HPV tiplerine karşı koruma sağlamaya devam eder; ancak daha önce karşılaşılmış bir tipe karşı tedavi edici etkisi yoktur.
Kaç doz gerekir?
Doz sayısı uygulama yaşına göre değişir; genç yaşta başlanan şemalarda 2 doz, daha ileri yaşta başlanan şemalarda 3 doz uygulanabilir. Kesin şema hekim tarafından belirlenir.
Aşı, mevcut siğili tedavi eder mi?
Hayır. Aşı koruyucu amaçlıdır, var olan bir siğili küçültmez veya tedavi etmez; mevcut lezyon için genital siğil tedavisi sayfasındaki yöntemler değerlendirilir.
Yan etkileri nelerdir?
En sık uygulama bölgesinde ağrı, kızarıklık ve hafif şişlik görülür; sistemik ciddi yan etki nadirdir.
Partnerimde HPV çıktı, şimdi aşı olsam işe yarar mı?
Evet, daha önce karşılaşılmamış HPV tiplerine karşı koruma sağlamaya devam edebilir; bu durumda hekimle görüşülerek karar verilmesi önerilir.
Yazan ve tıbbi olarak gözden geçiren: Prof. Dr. Murat Tuncer — Üroloji, İstanbul
Son gözden geçirme: · Bir sonraki gözden geçirme: 2027-09
Site editörü: mail@drmurattuncer.com · Editoryal politikamız
Kaynaklar
Randevu
Buradaki bilgiler geneldir. Sizin durumunuzda ne anlama geldiği muayene ve gereken tetkiklerden sonra netleşir. Varsa önceki tetkik ve raporlarınızı yanınızda getirin.